O filii

Pracownicy:

mgr Elżbieta Kyc - kierownik, nauczyciel-bibliotekarz

mgr Urszula Majewska - nauczyciel-bibliotekarz

Krystyna Pietrzak - pracownik obsługi

 

Historia Biblioteki Pedagogicznej w Zakopanem

(opracowano na podstawie wspomnień byłych pracowników biblioteki)

       Zakopiańska biblioteka pedagogiczna nie posiada dokumentów, pozwalających na dotarcie do pierwszych lat jej funkcjonowania. Próbę odtworzenia początków i historii biblioteki podjęła dopiero mgr Halina Murasiewicz, kierownik w latach 1968-1973. Jej relacja stanowi niezwykle cenny materiał – autorka zawarła w niej informacje o zalążkach placówki i dokonała chronologicznego zapisu wydarzeń do roku 1973. Z relacji tej wynika, że bazą obecnej biblioteki pedagogicznej były książki pochodzące z tzw. Biblioteki Okrężnej „Ogniska nauczycielskiego” w Zakopanem. Placówka ta istniała już przed II wojną światową, a do dzisiejszych czasów zachowała się jedynie odbitka jej pieczątki. W okresie wojny księgozbiór przechowywany był w prywatnych domach. Tragiczne losy okupacji, które nie oszczędziły ludzi, starających się ocalić zbiory, nie pozwoliły również przetrwać książkom – ocalały tylko pojedyncze egzemplarze. Po wojnie na nowo rozpoczęto zatem gromadzenie księgozbioru, zaś u władz miejskich - starania o przydział lokalu. Pierwszą osobą, która w tym czasie honorowo pełniła funkcję bibliotekarza była p. Jadwiga Nanowska, nauczycielka tzw. Szkoły Praussa – pierwszego ministra Oświaty.

       W 1951 r. zaszło wiele zmian korzystnych dla rozwoju bibliotek w Polsce, co niewątpliwie miało związek z ogłoszeniem statutu Pedagogicznych Bibliotek Wojewódzkich, zawierającego wiele regulacji prawnych. Wówczas też zaczęto organizować sieć bibliotek w powiatach. W Zakopanem odbyła się konferencja kierowników pedagogicznych bibliotek powiatowych, podczas której uchwalono symboliczny ryczałt 200 zł dla kierowników z dodatkiem funkcyjnym, co sprawiło, że bibliotekarz przestał pełnić swą funkcję społecznie i był wynagradzany za swoją pracę.

       1 stycznia 1956 r. zakopiańska biblioteka została włączona do powstającej sieci powiatowej i uzyskała nazwę Pedagogiczna Biblioteka Miejska w Zakopanem. Książki z taką pieczęcią zachowały się w zbiorach do dziś. Nazwa ta była na przestrzeni lat zmieniana – biblioteka nosiła nazwę „miejskiej” lub „powiatowej”. Korzystali z niej nauczyciele ze szkół Zakopanego i okolic. Finansowana była przez władze miejskie, natomiast nadzór sprawowała Wojewódzka Biblioteka Pedagogiczna w Krakowie i inspektorat szkolny. W 1959 r. biblioteki powiatowe przeszły na własne budżety, co pozwalało na samodzielne gromadzenie zbiorów według zapotrzebowań czytelników. W tym czasie rozpoczęto również kompletowanie roczników czasopism pedagogicznych – biblioteka otrzymywała 18 tytułów pedagogicznych i metodycznych, w tym trzy w języku rosyjskim.

       O tym, jak ciężkie były to czasy i jak żmudną pracą było tworzenie podstaw przyszłej Biblioteki Pedagogicznej, świadczy fakt, ze przy nazwisku kolejnej kierowniczki – mgr Janiny Nowakowej zapisano informację: „Biblioteka zawdzięcza jej zdobycie maszyny do pisania” (relacja H. Murasiewicz). Sytuacja zmieniła się z chwilą przyznania długo obiecywanego przez władze lokalu o pow. 105 m2 w wilii „Liliana” przy ul. Gimnazjalnej 12. Nastąpiło to za kadencji p. Haliny Murasiewicz. Była to osoba z odpowiednimi kwalifikacjami, doświadczeniem bibliotekarskim i osiągnięciami w pracy pedagogicznej, która znakomicie wywiązywała się z postawionych przed nią zadań – zajęła się remontem nowego lokalu, „przeprowadziła” do niego bibliotekę, gromadziła nowy sprzęt i księgozbiór. Kontynuatorką jej działań była p. mgr Wieńczysława Żygadło, pełniąca funkcje kierownika w l. 1973-1990, która pozyskała dla biblioteki drugi etat – zatrudniona została wówczas p. mgr Maria Behrendt, która w kronice biblioteki została przez p. Murasiewicz określona mianem „skarbu bibliotecznego”. Założyła ona m.in. wzorowe katalogi: alfabetyczny oraz systematyczny, które w znaczący sposób usprawniły funkcjonowanie placówki, pozwalając na spełnienie ówczesnych standardów bibliotekarskich i znaczące podniesienie jakości świadczonych przez bibliotekę usług. Przy bibliotece działałą ponadto wówczas Społeczna Rada Biblioteczna, której członkowie pomagali ukierunkować zakupy nowych zbiorów.

       Po reformie administracyjnej kraju w 1975 r. Zakopane zostało włączone do województwa nowosądeckiego. Zakopiańska biblioteka stała się wówczas filią Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Nowym Sączu i ten status zachowuje do dzisiejszego dnia.

       Dzieło powojennej pracy bibliotekarzy i cenny, z trudem gromadzony latami księgozbiór uległy niemal całkowitemu zniszczeniu 11 marca 1980 r., kiedy to doszło do pożaru willi „Liliana”. Ocalało z niego zaledwie 251 egzemplarzy….. Działania związane z tworzeniem biblioteki pedagogicznej trzeba było zaczynać praktycznie od początku. Biblioteka dostała jedną salę lekcyjną w budynku Zespołu Szkół Ogólnokształcących przy ul. Słonecznej 1. Na apel PBW spływały dary z różnych bibliotek: mi.in. z Nowego Sącza, Nowego Targu, Limanowej, Gorlic, Kielc, Krakowa, Włocławka, Kłobucka, Częstochowy. W ten sposób udało się pozyskać 592 woluminy. Ponadto zakupiono w tym okresie 1206 książek. Z księgozbiorem, liczącym niespełna 2 tys. woluminów, biblioteka przeniosła się w 1990 r. do nowego lokalu mieszczącego się w bloku wybudowanym w miejsce „Liliany”. Śladem po willi jest tablica umieszczona w 1992 r. na zewnętrznej ścianie budynku, która informuje o istnieniu „Liliany” oraz o pożarze, który strawił bibliotekę w 1980 r.

       W latach 1994-2007 kierownikiem Biblioteki Pedagogicznej w Zakopanem była mgr Marta Machowska, zaś od 2007 r. funkcje tę pełni mgr Elżbieta Kyc. Księgozbiór, powstały jak feniks z popiołów, sięga obecnie 20 tys. woluminów. Biblioteka posiada w zbiorach wiele pozycji naukowych i popularnonaukowych, głównie z  zakresu psychologii, pedagogiki, dydaktyki i metodyki nauczania, socjologii, bibliotekoznawstwa. Nauczyciele, uczniowie oraz studenci mogą znaleźć tu jednak również bogaty wybór literatury z innych dziedzin oraz literaturę piękną, w tym pozycje uhonorowane najważniejszymi nagrodami literackimi oraz doceniane przez czytelników na całym świecie.

       Wychodząc naprzeciw wyzwaniom współczesności, biblioteka obecnie finalizuje komputeryzację zbiorów w systemie Libra i przygotowuje się do udostępnienia katalogu on-line. Posiada również licencję na dostęp do platformy iBuk Libra, dzięki której można skorzystać z wielu nieosiągalnych w bibliotekach książek.